آموزش مفاهیم ( 6 )

 )Inferior Planets سیارات داخلی (

دو سیاره ی تیر و ناهید که مدار آنها درون مدار زمین قرار دارد با نام سیارات درونی شناخته می شوند . ( نقل از دانشنامه ی ستاره شناسی )

سیارات خارجی ( Superior Planets ) 

سیارات منظومه ی شمسی شامل مریخ ، مشتری ، زحل ، اورانوس و نپتون که مدار آنها بیرون از مدار زمین قرار دارد یعنی نسبت به زمین از خورشید دورتر هستند . ( نقل از دانشنامه ی ستاره شناسی )

آموزش مفاهیم ( 5 )

بررسی پدیده ای عجیب اما توجیه پذیر

سیارات خارجی ای که با چشم قابل روئت هستند شامل مریخ ، مشتری و زحل نسبت به ستارگان مرتبا رو به شرق حرکت می کنند تا اینکه به حالت مقابله برسند . سپس در یک توقف کوتاه یک حلقه برگشتی بسمت غرب طی می کنند و سر انجام مسیر رو به شرق خود را دنبال می نمایند . این نوع پدیده ها ، ستاره شناسان قدیم را مجذوب و در عین حال ناامید نمود .

اما توجیه این مسئله را در شکل زیر می بینید .

یک سوال : در کداح حالت یک تا 6 مریخ روشنتر دیده می شود ؟

جواب : 4 ، چرا که در این حالت زمین به مریخ نزدیک تر است

نخندید فکر کردید این سوال مسخره است نه منظور من از این سوال این هست که هر موقع دیدید که مریخ در آسمان روشنترین حالت خود را دارد به این نتیجه برسید که دارد خلاف عرف یعنی از شرق به غرب حرکت می کند .

 اهله ( Phases )   

اهله برای سیارات داخلی و ماه فقط می تواند پیش بیاید چرا که اهله زمانی بوجود می آد که قسمتی از جرم آسمانی توسط زمین به صورت سایه دیده شود آن هم سایه ای که توسط خورشید ایجاد شده باشه .

 

آموزش مفاهیم ( 4 )

)S(( Sydonic periodدوره تناوب هلالی (

مدت زمانی است که از نظر ناظر روی زمین سیاره به موضع اولیه اش در آسمان نسبت به خورشید بر می گردد . ( نقل از کتاب نجوم و اخترفیزیک مقدماتی )

)P(( Siderealدوره تناوب نجومی (

مدت زمانی است که سیاره مداری را به دور خورشید نسبت به ستارگان طی می کند . ( نقل از کتاب نجوم و اخترفیزیک مقدماتی )

 برابر با 365.26 روز است .Eمثال : دوره ی تناوب نجومی زمین =

محاسبه ی رابطه بین دوره های تناوب هلالی و نجومی

1 : ابتدا به سراغ دوره ی تناوب هلالی یک سیاره ی داخلی می رویم می دانیم که طبق گفته ی کپرنیک هر چه سیاره در فاصله ی دورتری از خورشید قرار داشته باشد آهسته تر به دور خورشید می گردد . پس     نتیجه می گیریم دوره ی تناوب نجومی زمین نسبت به یک سیاره ی داخلی بیشتر است .

خیلی خوب تا اینجا راحت بود از اینجا اگر یک خورده من بد توضیح دادم منو ببخشید چون این قسمتش یه خورده به شکل نیاز داره ولی امیدوارم که بتونم مطلب رو برسونم ...

برای بدست آوردن دوره ی تناوب هلالی ما باید فرض کنیم یکی از سیاره ها ثابت هست و دیگری می چرخه که کارمون خیلی ساده بشه ...

حالا برای اینکه فرض ما درست بشه باید سرعت های 2 سیاره رو از هم کم کنیم یعنی سرعت سیاره ی داخلی تر رو از سرعت سیاره ی خارجی کم کنیم حالا در اینجا اگر سرعت جدید رو که از تفریق 2 سرعت بدست آورده ایم را به سیاره ی داخلی نسبت دهیم راحت یک دوره تناوب جدید برای سیاره بوجود می آد چون مدارش که تغییر نکرده فقط سرعتش تغییر کرده و کمتر شده پس دوره تناوبش طولانی تر می شه چون رابطه ی عکس دارند  . این دوره تناوب نجومی جدید همان دوره تناوب هلالی سیاره است که ما دنبالش می گشتیم حالا ما یک کار می کنیم سرعت جدید رو مساوی با تفاضل سرعت ها در نظر می گیریم بعد مشاهده می کنید که فرمول مشهوری ظاهر می شود ( پس با ما به ادامه ی برنامه توجه کنید )

 نشان دهیم ولی باید به این دسته از دوستان Vشاید بعضی از دوستان انتظار داشتند ما سرعت را با

عرض کنم که این سرعتی که ما از اون صحبت می کنیم نه از اون سرعت هاست که می دونید این سرعت سرعت زاویه ای هست و معمولا با امگا نشان داده می شه و فرمولش هم اینه :

خیلی خوب حالا بیایین سخت ترش کنیم و یک راه حل دیگر رو براتون بنویسم

2 : می دانیم که زمین با آهنگ یا همان سرعت زاویه ای در روز در مدارش حرکت می کند ، در  صورتی که آهنگ حرکت زاویه ای یک سیاره همان طور که از زمین روئت می شود مساوی می باشد برای یک سیاره خارجی زمین باید علاوه بر یک دور زاویه ی را نیز طی کند

  این فرمول دیگه از کجا پیداش شد ؟ ببینید S همان دوره ی تناوب هلالی سیاره هست می دونیم که یک یک سیاره ی خارجی سرعت زاویه ای اش از رابطه ی محاسبه می شود اگر دوره تناوب هلالی را در آن ضرب کنیم زاویه ای را به ما می دهد که در مدت S پیموده شده است در واقع سرعت ضربدر زمان برابر است با جابجایی ( در اینجا زاویه ی پیموده شده ) حالا باید این زاویه را در مدت S-E  بپیماید چون دوره ی تناوب هلالی همواره بزرگتر از دوره تناوب نجومی است مگر در حالی که دو سیاره در خلاف جهت یکدیگر حرکت کنند حالا می توانیم این فرمول را بنویسیم :

این هم رابطه برای سیارات خارجی البته می دانم همه ی شما روش اول را می پسندید ولی باید این روش را ذکر می کردم که اگر جایی به آن برخورد کردید کمتر در مورد آن فکر کنید و سریع به اصل مطلب برسید .

واقعا از اینکه برای این پست شکل نگذاشتم من را ببخشید چون شکل درست و حسابی پیدا نکردم .

 

آموزش مفاهیم ( 3 )

E : Earth ( زمین  )

S : Sun  ( خورشید )

C : Conjunction ( مقارنه )

SC : Superior Conjunction ( پیوستگی خارجی )

IC : Inferior Conjunction ( پیوستگی داخلی )

EGE : Eastern Greatest Elongation ( بزرگترین زاویه ی کشیدگی شرقی )

WGE : Western Greatest Elongation ( بزرگترین زاویه ی کشیدگی غربی )

EQ : Eastern Quadrature ( تربیع شرقی )

WQ : Western Quadrature ( تربیع غربی )

O : Opposition ( مقابله )

محاسبه ی بیشینه ی زاویه ی کشیدگی

اول از همه چیز بهتر است که بدانید فقط سیارات داخلی می توانند در موقعیت بزرگترین زاویه ی کشیدگی قرار بگیرند . بعد از آن باید به حضورتان عرض کنم برای اینکه کار محاسبه آسانتر باشد ما مجبوریم چند تا فرض کنیم .

1 : اجرام سماوی به صورت نقطه مورد محاسبه قرار می گیرند ( بواسطه ی فاصله ی نسبی زیاد بین اجرام )

2 : اگر ما به طور مطلق این بیشینه را محاسبه می کنیم حتما مدار زمین و سیاره به دور خورشید را دایره فرض کرده ایم .

3 : فاصله ی زمین و سیاه تا خورشید را می دانیم .

از زمین بر مدار سیاره یک مماس رسم می کنیم محل برخورد مماس با دایره مکان سیاره را در بزرگترین زاویه ی کشیدگی نشان می دهد ( علت این امر قابل اثبات است که اگر مایل بودید اضافه خواهم کرد )

می دانیم که خطی که از خورشید به سیاره می رسد بر مماس عمود است پس دیگر همه چیز حل شده است .

می توان بوسیله ی یک جدول سینوسی زاویه را محاسبه کنیم .

آموزش مفاهیم ( 2 )

 )Zodiacمنطقه البروج (

نواری از کره ی آسمان به عرض 8 درجه در هر سوی دایره البروج . منطقه البروج در طول به 12 بخش تقسیم شده است : هر قسمت 30 درجه را یک " برج " می خوانند . بروج را به نامهای صور فلکی نامیده اند که بیش از 2000 سال پیش در زمان ابرخس در آنها واقع بودند  . خورشید ، ماه و سیارات ظاهرا این نوار را می پیمایند . خورشید در هر فصل سال از میان 3 برج می گذرد ؛ مثلا در بهار حمل ، ثور و جوزا را می پیماید . ( نقل از کتاب نجوم به زبان ساده )

( تصویری از منطقه البروج )

( تصویری از نشانه های برجها )

 زاویه ی کشیدگی ( Elongation )

زاویه بین راستای زمین تا مرکز خورشید و راستای زمین تا سیاره از نظر ناظر زمینی را زاویه ی کشیدگی تعریف می کنیم . ( نقل از کتاب نجوم و اخترفیزیک مقدماتی )

 

آموزش مفاهیم ( 1 )

 )Celestial Sphereکره ی آسمان ( کره ی سماوی ) (

کره ای خیالی به شعاع بینهایت و محیط بر زمین که چون پرده ای تصور می شود که همه ی اجرام سماوی بر زمینه ی آنند . ( نقل از کتاب نجوم به زبان ساده )

( تصویری از کره ی آسمان )

 دایره البروج ( Ecliptic )

دو تعریف معادل هم می توان برای دایره البروج بدست داد :

1 : دایره ی بزرگی بر کره ی آسمان که از تقاطع آن کره با صفحه ی مدار زمین حاصل می شود .

2 : مسیری که خورشید در حرکت ظاهری سالانه ی خود به دور زمین بر کره ی آسمان می پیماید . ( نقل از کتاب نجوم به زبان ساده )

( تصویری از دایره البروج )